දිවංගත ජනාධිපති ප්‍රේමදාස ශ්‍රීමතුන්ගේ 102 වන ජන්ම සංවත්සරය-by Gamini Kariyawasam
Image Source:Dailymirror
2026 ජුනි 23 දිනට , ශ්‍රී ලංකාවේ කීර්තිමත් ජන නායකයෙකුව සිටි , දිවංගත ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස මැතිඳුන්ගේ 102 වැනි ජන්ම සංවත්සරය එළඹ ඇත.
එතුමා පොදු ජනතාවගේ යහ පැවැත්ම වෙනුවෙන් සුවිසල් ජන මෙහෙවරක් ඉටුකළ , මානව හිතවාදී ජන නායකයෙකි. වත්මන් පරපුරට එම ජන මෙහෙවර සිහිපත් කිරීම උදෙසා , එතුමා සමීපයෙහි දිගු කාලයක් රාජකාරියෙහි නියැලී සිටි රාජ්‍ය නිලධාරියෙක් ලෙසින් මෙවන් සටහනක් තබන්නේ මහත් කෘතවේදීත්වයෙන් යුක්තවය.
1924 ජුනි 23 දින කොළඹ දී උපත ලද ප්‍රේමදාස ශ්‍රීමතුන්ගේ ජීවන වෘතාන්තය , ජාතියේ සංවර්ධනයට ඉටුකළ දැවැන්ත මෙහෙවර, මෙවන් කෙටි ලිපියකට සංක්ෂිප්ත කර ගැනීම පහසු කාර්යයක් නොවේ.
ප්‍රේමදාස ළදරුවා සිය දෙමාපියන් සමග.> ( අනුග්‍රහය මුහුණු පොත )
Image Source:Lankaweb
රණසිංහ ප්‍රේමදාස මැතිතුමා නිහතමානීව, ආරම්භයේ සිට ඉහළම තලය දක්වා පැමිණි ගමන ඔහුගේ වීර්යය සහ සමාජ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් වූ කැපවීම මනාව පෙන්නුම් කරන සුළුය . කොළඹ ශාන්ත ලෝරන්ස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ හේ සමාජ සේවයට මුල් කාලයේ උනන්දුවක් දැක්වූ අතර එය පසුව ඔහුගේ දේශපාලන ජීවිතයට පරිවර්තනය විය.සුචරිත ව්‍යාපාරය සාරධර්මවලින් පෝෂිත දිවි පෙවෙතකට ,දරු පරපුර යොමු කරවීමේ අධ්‍යාශය ස්ථාපිත වුයේ එතුමාගේ සමීප අධීක්ෂණය යටතෙහිය. ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාව, විශේෂයෙන්ම අඩු වරප්‍රසාද ලත් ප්‍රදේශවල ජනතාවගේ , දරිද්‍රතාවය පිටුදැකීම සහ සමාජ සමානාත්මතාවය කේන්ද්‍ර කරගත් එතුමාගේ දර්ශනය දේශපාලන සදාචාරයට අඩිතාලම දැමීය.
Image Source:Dailymirror
එතුමා හේමා ප්‍රේමදාස ආර්යාව සහ දුලාංජලී ,සජිත් දෙදරුවන් සමග
එතුමාගේ දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ වූයේ ඔහු 1940 ගණන්වල අගභාගයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බැඳීමෙන් පසුවය. 1950 දී එතුමා කොළඹ මහ නගර සභාවට තේරී පත් විය.පළාත් පාලන මට්ටමින් ඔහු ලැබූ ජයග්‍රහණ ඔහු ජාතික දේශපාලනයට යොමු කළ අතර 1960 දී පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය.
1978 සිට 1989 දක්වා අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙසත්, 1989 සිට 1993 දී ඝාතනය වන තෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා ලෙසත් එතුමන් ජාතික ආගමික සංස්කෘතික හා සමාජයීය වශයෙන් ප්‍රශස්ත මට්ටමක සේවාවක් ඉටු කළේය. තත් ධුර කාලය ආර්ථික සංවර්ධනය සහ සමාජ සුබසාධනය කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කළ අයුරු මැනවින් සංලක්ෂිත වේ .එදවස , සමාජයේ දිළිඳු කොටස්වල ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීම අරමුණු කරගත් ව්‍යාපෘති රාශියක් ක්‍රියාත්මක වූ යුගයක් ලෙස ඉතිහාසයේ සනිටුහන්වේ.
එතුමාගේ වඩාත් කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් වූයේ ග්‍රාමීය සංවර්ධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ “ගම් උදාව” (ගම පිබිදීම) වැඩසටහනයි. මෙම මුලපිරීම යටතේ නිවාස, පාසල්, සෞඛ්‍ය සායන සහ අනෙකුත් අත්‍යාවශ්‍ය පහසුකම්වලින් සමන්විත නව ගම්මාන ඉදිකරන ලදී. මෙම වැඩසටහන බොහෝ ග්‍රාමීය පවුල්වල ජීවන තත්ත්වය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු කළ අතර දුප්පතුන් නඟා සිටුවීම සඳහා කැපවීම මැනවින් විද්‍යාමානවේ.
එතුමන් කලාකරුවන් සමීපයෙන් ඇසුරු කළේය. ඔවුනගේ අභිවෘද්ධිය ,යහපැවැත්ම වෙනුවෙන් සැලසු සහනයන් අපමණය. තට්ටු නිවාස, නිවාස දස ලක්ෂයේ ව්‍යාපෘතිය විවෘත වන අවස්ථාවන්හිදී කලාකරුවන්, මාධ්‍ය වෙදීන් වෙනුවෙන් නිවාස කිහිපයක් වෙන්කර දීමට එතුමා කාරුණික විය. ගල්කිස්සේ කලාපුරය නිපන්නේ ද ,එතුමාණන් තුළ,කලා ශිල්පීන් වෙනුවෙන් පැවති අනූපමේය ලෙන්ගතුකම නිසාමය.
1978 ඔක්තෝම්බර් 10 වන දින අංක 01 දරන ටවර් හෝල් රග හල පනත පාර්ලිමේන්තු ගත කිරීම ද එතුමා විසින් දේශීය කලාවන්ගේ ප්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන් ගනු ලැබූ ප්‍රශස්ත පියවරක් සේ සැලකේ. මෙමගින් දේශීය සම්ප්‍රදායික නාට්‍ය කලාවේ උන්නතිය,පෝෂණය සහ ටවර් හෝල් යුගයේ කලා ශිල්පීන්ගේ අභිවෘද්ධි ය සැලසීම එතුමාගේ ඒකායන අපේක්ෂාව විය.
කොළඹ සහ අනෙකුත් නාගරික ප්‍රදේශවල අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් සඳහා නිවාස ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරමින් එමඟින් දහස් ගණනකට දැරිය හැකි මිලකට නිවාස ලබා දුන්නේය. නිවාස වැඩපිළිවෙල විධිමත් ලෙස ක්‍රියාවට නැංවීමට එතුමන් දැරූ උත්සාහය ඔහුට පුළුල් පිළිගැනීමක් සහ ඇගයීමක් ලබා දුන්නේය.
දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (එල්ටීටීඊ) සමඟ සිවිල් යුද්ධය සහ ජවිපෙ දෙවන කැරැල්ල මගින් සනිටුහන් වූ කැලඹිලි සහිත කාල පරිච්ඡේදයකදී හේ පසුනොබා රට
ඉදිරියට මෙහෙයවීමට කාර්ය ශුර්ය විය. මෙම අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද, එක්සත් සහ සමෘද්ධිමත් ශ්‍රී ලංකාවක් සඳහා වූ තම දැක්මෙහි නොසැලී සිටියේය.
ප්‍රේමදස ජනපතිදුන්ගේ ජන මෙහෙවර පිළිබද මතකය අවදි කිරීමක් >
1993 මැයි 1 වන දින ප්‍රේමදාස මැතිදුන් ඝාතනයට ගොදුරු වීමට දෙසතියකට පෙර,අවසන් වරට එතුමන් මට හමුවුයේ මහනුවර ජනාධිපති මන්ධිරයේදීය.ඒ සිංහල අලුත් අවුරුද්ද වෙනුවෙන් එතුමන්ට සුබ පැතීමට ගිය මොහොතේය.
එතුමාගේ ජනාධිපති ධූර කාලයේ ජාත්‍යන්තර සබඳතා සහ ආර්ථික හවුල්කාරිත්වයන් පෝෂණය කිරීමේ උත්සාහයන් සපලමත් විය . හේ ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් ජාතීන් සමඟ සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමටත්, රටේ ආර්ථික වර්ධනයට තීරණාත්මක වූ විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමටත් උත්සාහ කළේය.
1993 මැයි 1 වැනිදා එල්ටීටීඊ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවෙකු විසින්
ඛේදජනක ලෙස,මෙතුමන් ඝාතනය කරනු ලැබිණි.
Image Source:Thuppahis
කෙටි ජීවිත කාලයක් තුළ එක් පුද්ගලයෙක් ,ජාතියක් වෙනුවෙන් මෙතරම් විසල් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ කෙසේද යන්න ඇතමෙකුට අදහා ගැනීම පවා අසීරු වනු නිසැකි.
ප්‍රේමදාස ජනපතිඳුන්ගේ 102 වැනි ජන්ම දිනයේ දී,එතුමන් වෙතින් අප දේශයට ඉටු වූ සුවිසල් මෙහෙවර විමසා බැලීම පිණිස සැකසූ මෙම ලිපිය,එතුමන්ගේ දුරදක්නා තීක්ෂණ නුවන විශද කරවන නිර්මාණයක් පිළිබඳව සනිටුහන් කරමින් සමාප්ත කිරීමට අදහස් කළෙමි.
එපමණක් ද නොව රන් වියන නිර්මාණය කලේ ,දළදා මාලිගයේ උළු වහලය උඩවත්ත වන පෙත සිට නිරන්තරයෙන් පැමිණෙන වදුරන් ගෙන් ආරක්ෂා කර දීමේ වැදගත් කම ද සැලකිල්ලට ගනිමින් බව අපට මෙහිදී සිහිපත් වේ.
ඉකුත් මැයි 01 වන දින පැවති ,ප්‍රේමදාස ජනපතිදුන්ගේ ගුණානුස්මරණ උත්සවය. >
